Krasnorosty - Glony pędzelkowate

Krasnorosty, czyli glony pędzelkowate (ang. black beard algae, BBA), należą do glonów czerwonych. Ich naturalny kolor nie jest jednak czerwony, lecz zmienia się od ciemnozielonego przez szary do głębokiej czerni. Jeśli jednak zanurzy się je w alkoholu, zaczerwienią się – to prosty dowód, że to rzeczywiście glony czerwone. Krasnorosty mocno przyczepiają się do powierzchni, na których rosną: sprzętu, brzegów liści (szczególnie wolno rosnących roślin), korzeni i kamieni, a nawet ziaren żwiru, podłoża czy muszli ślimaków. Ich kępki wyglądają jak pędzelki i stąd potoczna nazwa.
Skąd się biorą krasnorosty?
Krasnorosty pojawiają się zarówno w akwariach roślinnych, jak i w typowo rybnych. W zbiornikach z dużą obsadą ryb często występuje ich czarna odmiana. Przyczyną jest zwykle duża ilość substancji organicznych w wodzie – efekt przekarmiania w połączeniu z małymi i rzadkimi podmianami wody. Glony rozrastają się szczególnie szybko, gdy w filtrze i podłożu zgromadzi się dużo mułu, i często kolonizują dekoracje. Pomaga wtedy wyczyszczenie filtra i odmulenie podłoża.
W takich zbiornikach zwykle nie ma też systemu CO2, a ilość wolnego dwutlenku węgla w wodzie odgrywa ważną rolę w pojawianiu się krasnorostów. Przy niedoborze CO2 te glony znacznie łatwiej niż rośliny pobierają węgiel z wodorowęglanów. Mogą oddzielać węgiel od jonu wodorowęglanowego, tworząc jony wodorotlenkowe, które podnoszą pH. Wytrąca się przy tym węglan wapnia (tzw. odwapnienie biogeniczne), którym glony wzmacniają ściany komórkowe. Stają się przez to twarde i mało atrakcyjne dla zjadaczy glonów.
W każdym akwarium, a szczególnie w rybnym, w którym podaje się dużo pokarmu, cotygodniowa podmiana wody jest koniecznością. Bez niej w wodzie gromadzą się niepożądane substancje. Przy krasnorostach zalecamy duże cotygodniowe podmiany – co najmniej 50% wody.
Krasnorosty w akwariach roślinnych
W akwariach roślinnych dobrze zrównoważone dostarczanie składników odżywczych jest niezbędne do prawidłowego wzrostu roślin. Krasnorosty pojawiają się w nich najczęściej przy zaburzonej równowadze mikroelementów (zwłaszcza żelaza), wahaniach poziomu CO2 i słabej kondycji roślin. Jeśli stosujesz nawóz żelazowy, zmniejsz dawkę i zmierz zawartość żelaza testem. Poziom Fe powinien wynosić około 0,05 do 0,1 mg/l. Trzeba też podawać CO2 i makroelementy (NPK). Poniżej znajdziesz zalecane wartości dla podstawowych składników odżywczych:
- CO2: ok. 20–30 mg/l – stabilnie przez cały okres świecenia, kontrolowane indykatorem CO2
- NO3: 10–25 mg/l
- K: 5–10 mg/l
- PO4: 0,1–1 mg/l
- Mg > 10 mg/l
Jeśli w akwarium masz krasnorosty, a rośliny wykazują jednocześnie oznaki niedoboru żelaza (końcówki pędów mają znacznie jaśniejszy kolor niż reszta), możesz rozważyć nawóz z żelazem w słabiej chelatowanej formie. Czasem lepiej sprawdza się podawanie samego żelaza, bez innych pierwiastków śladowych.
Jak usunąć krasnorosty z akwarium?
Przy krasnorostach polecamy preparaty typu Carbo (np. Easy Carbo) – płynne źródła węgla na bazie aldehydu glutarowego. Dawkuj je codziennie, zgodnie z instrukcją producenta dla akwariów z glonami. Po kilku dniach krasnorosty powinny posiwieć lub zróżowieć – wtedy możesz zakończyć kurację. Obumarłe glony zjadają glonojady, np. krewetki Amano, kosiarki, a nawet ślimaki. Dodatkowo aby zmniejszyć ilość substancji organicznych w wodzie należy robić częstsze i większe podmiany wody oraz włożyć do filtra węgiel aktywny – o jego zaletach piszemy w artykule Węgiel aktywowany w filtrze.
Uwaga: preparaty z aldehydem glutarowym w większych dawkach mogą szkodzić krewetkom, a niektóre rośliny – np. nurzańce (Vallisneria) – źle je znoszą. Nie przekraczaj dawek podanych przez producenta i obserwuj obsadę.
Jeśli kuracja nie pomoże, podawaj Carbo miejscowo ze strzykawki: wyłącz filtr, wstrzyknij preparat bezpośrednio na krasnorosty i włącz filtr po ok. 5 minutach. Następnego dnia potraktuj w ten sam sposób kolejne miejsce. Po spuszczeniu odpowiedniej ilości wody można też pędzelkiem nanieść Carbo na zarośnięte dekoracje. Mocno zarośnięte liście najlepiej po prostu wyciąć.
Zobacz też
- Dlaczego rośliny potrzebują CO2?
- Brązowy nalot na roślinach – okrzemki
- Sinice w akwarium
- Glony nitkowate
Podsumowanie
Najczęstsze przyczyny krasnorostów w akwarium roślinnym:
- słaba kondycja roślin,
- wahania poziomu CO2 i substancji organicznych,
- zaniedbany, zamulony filtr,
- nadmiar żelaza i źle zbilansowane nawożenie.
Jak walczyć z krasnorostami:
- regularna pielęgnacja, w tym czyszczenie filtra,
- częste, duże podmiany wody,
- preparaty Carbo podawane do wody lub miejscowo,
- węgiel aktywny w filtrze, który usuwa substancje organiczne,
- wycinanie porośniętych liści,
- stabilny poziom CO2.